Odlewnictwo Metali
Metale poddawane dzialaniu wzrastajacego obciazenia poczatkowo odksztalcaja sie sprezyscie i po odgnieceniu powracaja do swej pierwotnej postaci, a po przekroczeniu granicy plastycznosci nastepuje trwale odksztalcenie materialu zwane odksztalceniem plastycznym.
Podstawowym mechanizmem odksztalcania monokrysztalów jest poslizg. W monokrysztalach o duzej liczbie systemów poslizgu (sieci RSC) poslizg rozpoczyna sie w systemie w którym naprezenia styczne osiagaja wartosc krytyczna w pewnej kolejnosci= system pierwotny. Poslizg w krysztalach o sieci RSC moze wystepowac na kazdej z 4 plaszczyzn i jednym z 3 kierunków. Im wieksze plaszczyzn tym latwiej nastapi poslizg. System poslizgu wtórnego – wystepuje pod wplywem wiekszego naprezenia. Po wyczerpaniu mozliwosci poslizgu przy bardzo duzych naprezeniach odksztalcenie monokrystaliczne moze nastapic przez blizniakowanie.
W procesie odksztalcania wyróznia sie kilka podstawowych mechanizmów odksztalcania:
a. Poslizg – powoduje nieodwracalne zmiany ksztaltu, powstaje na skutek dzialania naprezen stycznych i polega na przemieszczaniu jednej czesci krysztalu wzgledem drugiej po uprzywilejowanej plaszczyznie przy czym budowa krystaliczna obu czesci krysztalu pozostaje niezmieniona.
Anizotropia- rodzaj charakterystyczna krysztalów które oprócz wlasciwosci fizycznych, skalarnych wykazuja ponadto wlasnosci fizyczne wektorowe ( zmieniajace sie wraz z kierunkiem ). Wzrost krysztalów podczas krystalizacji jest zjawiskiem wielokrotnym. W zwiazku z prawidlowa budowa wewnetrzna krysztalów w kierunkach do siebie równoleglych sa zawsze jednakowe, a w kierunkach nie równoleglych zawsze rózne.
Odksztalcenie plastyczne metali - polikrysztalów zaczyna sie w ziarnach o systemie poslizgu zorientowanym zgodnie z kierunkiem obciazenia jeszcze przed osiagnieciem makroskopowej granicy plastycznosci. Przed granicami ziarn nastepuje wówczas spietrzenie dyslokacji jednoimiennych. Powoduje to wytworzenie naprezenia wstecznego - skierowanego przeciwnie do przylozonego obciazenia.
